کل 15764 امروز 20
  • تاریخ : یکشنبه - ۲۸ - تیر - ۱۴۰۵
  • برابر با : Sunday - 19 - July - 2026
  • ساعت :

    دکتر موسی غنی نژاد: پیامبر مخالف قیمتگذاری دستوری بود؛مسئولان کشور ما با کدام توجیه شرعی این کار را می کنند؟

    نگاهی به تاریخ اقتصادی نیم‌قرن اخیر در کشور ما نشان می‌دهد تورم مزمن دو رقمی به همراه قیمت‌گذاری دستوری تبدیل به دو ویژگی اصلی اقتصاد ایران در این مدت شده و دور باطلی را تشکیل داده است که می‌توان آن را تله توسعه‌نیافتگی دانست.

    دکتر موسی غنی‏‏‌نژاد در روزنامه دنیای اقتصاد نوشت: نگاهی به تاریخ اقتصادی نیم‌قرن اخیر در کشور ما نشان می‌دهد تورم مزمن دو رقمی به همراه قیمت‌گذاری دستوری تبدیل به دو ویژگی اصلی اقتصاد ایران در این مدت شده و دور باطلی را تشکیل داده است که می‌توان آن را تله توسعه‌نیافتگی دانست.

    قیمت‌گذاری دستوری از سوی دولت سراسر اقتصاد ایران را فرا گرفته است. کمتر بازاری را می‌توان در کشور ما سراغ گرفت که دولت به‌طور مستقیم یا غیرمستقیم در آن چنین سیاستی را اعمال نکرده باشد.

    جالب است بدانیم قیمت‌گذاری دستوری یکی از خط قرمزهای پیامبر اسلام در تدبیر اقتصادی در دوران زمامداری سیاسی خود بوده است. در سیره نبوی نقل است که ایشان، برخلاف سنت رایج آن زمان، هیچ‌گاه حاضر به قیمت‌گذاری کالاها در بازار حتی در زمان قحطی و درخصوص کالاهای احتکاری نشدند و توصیه فرمودند از آنجا که «قیمت‌ها دست خداست»،چنین کالاهایی باید به هر قیمتی که در بازار معین می‌شود، عرضه شوند.

    حال یک پرسش اساسی: در جامعه کنونی ما که گفته می‌شود دولت و سیاست در آن اسلام‌بنیاد است چگونه ممکن است دولت در همه بازارها قیمت‌گذاری دستوری کند و این چنین بی اعتنا به سیره نبوی باشد؟

    اغلب فعالان اقتصادی دادشان از قیمت‌گذاری دستوری به آسمان رسیده است؛ اما دولتیان را گویا پروای شنیدن این فریاد تظلم‌خواهی نیست.

    تنها توجیه چنین رویکردی، حمایت از توده‌های مردم یا به‌اصطلاح اقشار آسیب‌پذیر در برابر تورم کمرشکنی است که کارد را به استخوان رسانده است. این توجیهِ کاملا بی‌اساس مبتنی بر خلط دو مفهوم کاملا متفاوت یعنی تورم و گران‌فروشی است.

    تورم در همه‌جای دنیا پدیده‌ای ناشی از سیاست‌های نادرست پولی در حوزه اقتصاد کلان است و هیچ ربطی به گران‌فروشی تولیدکنندگان، تاجران یا کسبه ندارد. مسوولی که تورم را به اسب سرکشی تشبیه می‌کند که با بگیر و ببند و تدابیر امنیتی باید افسار آن را کشید، یا هیچ بویی از علم اقتصاد به مشامش نرسیده یا آن‌قدر ایدئولوژی‌زده است که تمایلی به روبه‌رو شدن با واقعیت ندارد.

    اگر با قیمت‌گذاری دستوری و تدابیر امنیتی می‌شد جلوی تورم را گرفت، در این نیم‌سده اخیر که چنین سیاستی سکه رایج بوده، حداقل باید یک مورد موفق در این خصوص می‌داشتیم. البته این مشکل مختص کشور ما نیست، در سایر کشورها هم از نظر تاریخی هیچ مورد موفقی از اجرای چنین سیاستی در مبارزه با تورم ثبت نشده است.

    اصرار بر تکرار تجربه‌های شکست‌خورده، آن هم با شدت و حدت بیشتر، چه توضیحی غیر از ایدئولوژی‌زدگی بیمارگونه دارد؟ برخی مسوولان دولتی مانند پوپولیست‌ها در همه جای دنیا یافته‌های علمی را تحقیر می‌کنند و مدعی می‌شوند جای این یافته‌ها صرفا در کتاب‌های درسی است و بهره‌ای از حقیقت در عالم واقع ندارند.

    این بزرگواران علم را نفی می‌کنند؛ اما نمی‌گویند مبنای نظری تصمیماتشان چیست. آنها که علاوه بر بی‌اعتنایی به علم، درکی از حکمت موجود در سیره نبوی هم ندارند، تصور می‌کنند صرفا با اراده‌های خاص، دستور و بگیروببند می‌توانند به مقابله با پدیده تورم بروند. اما نمی‌دانند این جنگ دُن‌کیشوت‌وار با تورم سرکنگبینی است که بر صفرا خواهد افزود.

    قیمت‌گذاری دستوری موجب ناکارآمدی در کل نظام اقتصادی می‌شود؛ زیرا قیمت‌های نسبی در بازار همانند فانوس دریایی راهنمای حرکت کشتی‌ اقتصاد در مسیر درست‌ است که با از کار انداختن آن کشتی به گِل خواهد نشست. به سخن دیگر، قیمت‌گذاری دستوری به جای اینکه تورم را مهار کند، با پراکندن اطلاعات نادرست در بازار، مصرف‌کنندگان و تولید کنندگان را گمراه می‌کند و موجب اتلاف منابع می‌شود. نتیجه نهایی این فرآیند تضعیف توان اقتصادی و تکمیل دور باطلی است که تبدیل به تله توسعه‌نیافتگی کشور ما شده است.

    نوشته های مشابه

    معامله‌ای عجیب در بازار خاکستری/ طلا وارد بازار اجاره شد؛ کمبود نقدینگی، صاحبان طلا را به دریافت سود ماهانه رساند
    28 - تیر - 1405

    معامله‌ای عجیب در بازار خاکستری/ طلا وارد بازار اجاره شد؛ کمبود نقدینگی، صاحبان طلا را به دریافت سود ماهانه رساند

    در شرایطی که بسیاری از خانوارها به پول نقد نیاز دارند اما از فروش طلا و عقب‌ماندن از رشد قیمت‌ها می‌ترسند، شکل تازه‌ای از معامله در برخی طلافروشی‌ها رواج پیدا کرده است؛ سپردن طلا به طلافروش و دریافت سود ماهانه.

    شوک رسانه‌های آمریکا از ضربه ایران به پایگاه آمریکا در اردن؛ از تلفات نظامیان تا اعتراف به افزایش دقت موشک‌های تهران
    28 - تیر - 1405

    شوک رسانه‌های آمریکا از ضربه ایران به پایگاه آمریکا در اردن؛ از تلفات نظامیان تا اعتراف به افزایش دقت موشک‌های تهران

    حمله موشکی و پهپادی ایران به پایگاه هوایی «موفق السلطی» در اردن، برای نخستین بار از آغاز دور تازه درگیری‌ها، به کشته شدن نیروهای آمریکایی انجامید؛ حمله‌ای که علاوه بر تلفات انسانی، به گفته منابع آمریکایی خسارات قابل توجهی به تجهیزات نظامی واشنگتن وارد کرده و اکنون به یکی از مهم‌ترین موضوعات رسانه‌های آمریکا تبدیل شده است.

    واکنش وزیر ارتباطات به شایعه قطع اینترنت پس از جام جهانی
    28 - تیر - 1405

    واکنش وزیر ارتباطات به شایعه قطع اینترنت پس از جام جهانی

    وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات شایعات منتشرشده درباره قطع اینترنت پس از جام جهانی را تکذیب کرد.

    سقوط بورس ادامه‌دار شد/چرا بازار سرمایه در مسیر نزولی حرکت می‌کند؟
    28 - تیر - 1405

    سقوط بورس ادامه‌دار شد/چرا بازار سرمایه در مسیر نزولی حرکت می‌کند؟

    بورس تهران یک روز پس از از دست دادن کانال مهم ۴.۸ میلیون واحد، معاملات یکشنبه ۲۸ تیر را نیز با افت بیش از ۲۲ هزار واحدی آغاز کرد تا نگرانی‌ها از ادامه روند نزولی بازار بیش از پیش افزایش یابد.

    ارسال دیدگاه

    مجموع دیدگاهها : 0در انتظار بررسی : 0انتشار یافته : 0
    • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
    • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
    • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.
    برو بالا